Strona głównaPrzemysłZastosowanie Wyrobów Żeliwnych W Przemyśle

Zastosowanie Wyrobów Żeliwnych W Przemyśle

Dzięki swoim właściwościom, żeliwo znalazło zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Czym dokładnie jest żeliwo? Gdzie się je wykorzystuje? Sprawdź!

żeliwne elementy ogrodzenia

Wyroby żeliwne w przemyśle – zastosowanie i właściwości

Odlewy żeliwne wykorzystuje się w wielu branżach przemysłowych, takich jak m.in. rolnictwo czy przemysł kolejowy. Są częścią wielu przedmiotów naszego codziennego użytku jak np. nogi do ławek, stołów czy kaloryfery. Odlew żeliwny to produkt niezwykle wytrzymały, posiadający duży zakres modyfikacji. Dzięki swoim właściwościom stop ten stał się bardzo popularny i znalazł liczne zastosowania. Gdzie? Sprawdź koniecznie!

Wyroby żeliwne – właściwości i charakterystyka

Żeliwne odlewy, to wyroby powstałe z wysokowęglowego żelaza z dodatkiem węgla (stop), a często również z dodatkiem manganu, siarki, fosforu i krzemu. Domieszka węgla w postaci grafitu lub cementytu dodawana jest w zmiennych proporcjach, od 2,11 do 6,67% i zależy od przyjętej metody chłodzenia. W zależności od potrzeby, żeliwa można modyfikować.

Co ciekawe, wolne chłodzenie pozwala na wydzielanie grafitu (grafityzacja), a dzięki dodatkowi krzemu płatki grafitu rozkładają się równo i stają się znacznie drobniejsze. Natomiast domieszka manganu działa w sposób odwrotny powstrzymując grafityzację. Dzięki temu w łatwy sposób można zmodyfikować chemiczny skład końcowego wyrobu i osiągnąć takie właściwości, na jakich nam zależało. Co więcej, mangan potrafi niwelować również działanie siarki, a ta ogranicza możliwości odlewnicze tego stopu.

proces odlewania

Żeliwo wytwarza się w piecach, które są specjalnie przeznaczone do tego procesu. W zależności od tego, jaki materiał zostanie wykorzystany do tworzenia odlewów i jak mają wyglądać końcowe elementy, postępowanie to może się różnić.

Płynny materiał przelewa się do specjalnych form, a po ostygnięciu dany odlew musi zostać poddany obróbce. Gotowe żeliwne odlewy podlegają sezonowaniu. To działanie pozwala na eliminację późniejszych odkształceń materiału. 

Z uwagi na potrzeby klientów, produkty końcowe wykonuje się z:

  • żeliwa szarego (żeliwa sferoidalnego, zwykłego, modyfikowanego, wermikularnego, ciągliwego),
  • białego,
  • połowicznego,
  • stopowego.

Odlewy żeliwne – gdzie są wykorzystywane?

Wyroby żeliwne wykorzystywane są w wielu gałęziach przemysłu, począwszy od lotnictwa, przemysłu kolejowego i stoczniowego, po hutnictwo, przemysł elektryczny, motoryzację, budownictwo i wiele innych.

Odlewy żeliwne stosuje się do produkcji patelni, garnków czy brytfann. Obecne są w głowicach, kadłubach silników, skrzyniach biegów, sprężarkach i blokach pomp. Żeliwo jest również istotnym elementem inżynierii sanitarnej (włazy kanałowe, wpusty uliczne, rury). Używa się go do produkcji pieców żeliwnych czy korpusów turbin wiatrowych

Stosuje się je również jako elementy dodatkowe, np. nogi do ławek lub stołu. Znajdziemy je w słupach lamp ogrodowych, świecznikach, kokilach, częściach zamiennych do różnego rodzaju maszyn oraz w elementach ogrodzeniowych czy kociołkach myśliwskich.

Gatunki żeliwa a zastosowanie

Odlewów z żeliwa białego używa się do części do mieszalników materiałów sypkich, w kulach młyńskich oraz klockach hamulcowych. Żeliwo białe jest odporne na ścieranie.

Żeliwa szarego (zwykłego) używa się najczęściej w produktach, które nie muszą znosić dużego obciążenia. Elementami wykonanymi z żeliwa szarego będą więc m.in. ruszty piekarników, drzwi, wanny oraz umywalki, a także kaloryfery. Stosowane jest też do produkcji niektórych części maszyn (wlewnice, cylindry, tłoki).

Odlewy powstałe z żeliwa stopowego używane są w rurach, włazach ściekowych oraz w miejscach, które mają zwiększoną podatność na korozję lub stykają się z substancjami kwaśnymi. Stop ten wykorzystywany jest też w piecach, które muszą być odporne na wysokie temperatury.

kotły żeliwne

Odlewy wykonane z żeliwa sferoidalnego z kolei będą miały lepsze właściwości ślizgowe. Są również odporne na duże obciążenia. Znalazły więc swoje zastosowanie w armaturze, w ruchomych częściach różnych maszyn, w wałach korbowych, kołach zębatych, przegubach, a nawet w elementach układu kierowniczego.

Żeliwo ciągliwe, podobnie jak żeliwo sferoidalne, potrafi utrzymać duże obciążenia. Sprawdza się m.in. w naszych domach. Odlewów tych używa się do części maszyn do szycia, maszyn rolniczych, kół zębatych czy wałów korbowych. Obecne jest również w kluczach maszynowych.

Podsumowanie

Żeliwo jest tworzywem, którego składnikiem głównym jest żelazo oraz węgiel. Zawartość tego drugiego przekracza 2 procent. Produkty żeliwne znajdziemy w ofercie wielu sklepów.

Wyroby żeliwne są niezwykle trwałe, stosunkowo łatwe w produkcji i wszechstronne wykorzystywane. Z odlewu żeliwnego można produkować najróżniejsze elementy, od nóg do stołu, po korpusy do turbin wiatrowych. Wykonanie naczyń, kaloryferów czy elementów instalacji wodno-kanalizacyjnych z żeliwa sprawia, że sprzęty te są wytrzymałe, niezwykle trwałe i odporne na rdzę.

Trwałość oraz plastyczność tego materiału sprawia, że końcowy produkt dopasować można do indywidualnych potrzeb klienta, a powszechny dostęp do stopu powoduje, że dzisiaj na jego bazie powstaje wiele niezbędnych sprzętów i narzędzi. 

Jakub Nowak
Miłośnik gry na gitarze, skończył studia ekonomiczne, lubi sprawdzać różnego rodzaju produkty w boju.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Napisz komentarz
Proszę wpisać swoje imie